Στην Αιτωλοακαρνανία ανοίγει πλέον ο δρόμος για την αξιοποίηση ανενεργών επαγγελματικών και βιοτεχνικών κτιρίων, καθώς νέα νομοθετική ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα μετατροπής τους σε κατοικίες, δημιουργώντας προοπτικές για την αύξηση της προσφοράς στέγης στην αγορά.
Μια νέα δυνατότητα αξιοποίησης ανοίγεται για επαγγελματικά – βιοτεχνικά κτίρια που παραμένουν σήμερα ανενεργά, καθώς πλέον μπορεί με την καταβολή σχετικού τέλους να μετατραπούν σε κατοικίες! Η ευελιξία αυτή πηγάζει από τον ν. 5322/2026, ο οποίος τροποποιεί το άρθρο 199 του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, με στόχο την αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών.
Η αλλαγή αφορά κυρίως ακίνητα τα οποία κατασκευάστηκαν με ειδικούς όρους δόμησης και διαθέτουν πολύ μεγαλύτερες επιφάνειες από εκείνες που προβλέπονται για κατοικίες. Μέχρι και σήμερα, μετά την αποχώρηση της επιχείρησης που φιλοξενούσαν τα επαγγελματικά – βιοτεχνικά αυτά κτίρια, ήταν εντελώς αναξιοποίητα με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Η αλλαγή αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μπορεί να προσθέσει νέες κατοικίες στην αγορά, σε μια περίοδο κατά την οποία η διαθεσιμότητα στέγης βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος καθώς η έλλειψη προσφοράς εκτοξεύει και τις τιμές ενοικίασης και πώλησης.
Ο Πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών Ακινήτων Αιτωλοακαρνανίας, Χρήστος Καμποσιώρας, μιλώντας στην Εφημερίδα «Συνείδηση», επεσήμανε:
Ο Χρήστος Καμποσιώρας
«Υπάρχουν κάποια κτίρια που διαθέτουν ειδικούς όρους δόμησης με βάση τον πολεοδομικό κανονισμό. Διαθέτουν κάποια επιπλέον τετραγωνικά και μιλάμε για τα επαγγελματικά κτίρια. Όλα αυτά τα κτίρια και ειδικά όσα είναι εκτός σχεδίου διαθέτουν πολύ παραπάνω τετραγωνικά απ’ όσα μπορεί να προβλέπονται για μια κατοικία.
Αυτά τα κτίρια μετά την ολοκλήρωση ή την αποχώρηση του χρήστη τους, της επιχείρησης που στέγαζαν δηλαδή, μένουν ανεκμετάλλευτα και μέχρι τώρα δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως κατοικία, διότι πρακτικά ένα επαγγελματικό – βιοτεχνικό κτίριο λ.χ. με 1.200 τετραγωνικά δεν μπορούσε να επιτραπεί να γίνει κατοικία, διότι τα τετραγωνικά ήταν πάρα – πάρα πολύ περισσότερα απ’ ό,τι μπορεί να χρειάζεται η χρήση της κατοικίας.
Πλέον, προ ημερών, με μια διαδικασία και με κάποιο τέλος μετατροπής επιτρέπεται η μετατροπή των κτιρίων αυτών σε κατοικίες. Επίσης σε κάποιες περιοχές ήταν δεσμευτικό να χρησιμοποιηθούν τα κτίρια αυτά ως κατοικία, καταλύματα κλπ, ενώ άρθηκε και αυτό το μέτρο ακόμη και αν απαγορεύονταν.
Τέτοια κτίρια υπάρχουν σε όλη την Ελλάδα, στο Αγρίνιο, την Πάτρα, την Αθήνα και πλέον έχουν τη δυνατότητα οι ιδιοκτήτες τους να τα μετατρέψουν σε κατοικίες. Το τρανταχτό παράδειγμα που το έχουν δει όλοι οι έλληνες είναι τα τεράστια επαγγελματικά – βιοτεχνικά κτίρια της οδού Πειραιώς στην Αθήνα, αρκετά εκ των οποίων είναι και εγκαταλελειμμένα και πλέον αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν και να γίνουν κατοικίες.
Πρόκειται για πολύ γενναίο βήμα, γιατί θα πέσουν στην αγορά νέες κατοικίες, από έτοιμα, κατασκευασμένα ήδη κτίρια».
Προϋποθέσεις και πεδίο εφαρμογής
Οι ιδιοκτήτες που διαθέτουν ακίνητα τα οποία δεν μπορούσαν προηγουμένως να φιλοξενήσουν κατοικία, έχουν πλέον το κίνητρο να εξετάσουν τη μετάβαση σε νέα χρήση. Ένα παλαιό γραφείο, για παράδειγμα, μπορεί να μετατραπεί σε σπίτι για ιδιοκατοίκηση, πώληση ή μακροχρόνια εκμίσθωση, εφόσον πληρούνται οι όροι της νομοθεσίας. Βασικά σημεία που πρέπει να ελεγχθούν είναι η τοποθεσία και το καθεστώς ανέγερσης του ακινήτου:
- Η ρύθμιση αφορά νομίμως υφιστάμενα κτίρια εντός σχεδίου ή οικισμού, επιτρέποντας την αλλαγή χρήσης ανεξάρτητα από τους περιορισμούς των χρήσεων γης.
- Συμπεριλαμβάνονται κτίρια που ανεγέρθηκαν με παρέκκλιση, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή είχε δοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 και έχουν εξασφαλιστεί οι απαραίτητες εγκρίσεις.
- Καλύπτονται ακίνητα που έχουν τακτοποιηθεί βάσει των νόμων 4178/2013 ή 4495/2017.
- Η δυνατότητα μετατροπής επεκτείνεται και σε νομίμως υφιστάμενα κτίρια εκτός σχεδίου, ακόμη και αν το ισχύον καθεστώς της ζώνης δεν προβλέπει τη χρήση κατοικίας.
Περιορισμοί και τεχνικές λεπτομέρειες
Η αλλαγή χρήσης δεν απαιτεί τη μετατροπή ολόκληρου του κτιρίου, καθώς μπορεί να αφορά και μεμονωμένα τμήματα αυτού. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η συγκεκριμένη δυνατότητα παρέχεται μόνο μία φορά και δεν επιτρέπει οποιαδήποτε επέκταση του ακινήτου. Δεν επιτρέπεται η αύξηση της δόμησης, του όγκου ή της κάλυψης, καθώς η μετατροπή αφορά αποκλειστικά την αξιοποίηση των υπαρχόντων τετραγωνικών μέτρων. Παράλληλα, η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι η αλλαγή χρήσης μπορεί να περιλαμβάνει και τη δημιουργία θέσεων στάθμευσης, σύμφωνα με τις παρ. 3 και 3Α του άρθρου 199.
Για τα κτίρια εκτός σχεδίου που έχουν χτιστεί με παρέκκλιση, η διαδικασία ενδέχεται να συνεπάγεται οικονομικό κόστος. Απαιτείται η έκδοση θετικής γνωμοδότησης από το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής και η καταβολή ενός ειδικού τέλους, το οποίο ανέρχεται στο 5% της αντικειμενικής αξίας της γης. Το ποσό αυτό καταβάλλεται εφάπαξ υπέρ του Πράσινου Ταμείου, πριν από την έκδοση της σχετικής άδειας.
Κωνσταντίνος Χονδρός – Εφημερίδα «Συνείδηση»
