Ο Εκπολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Μπαμπαλιού Αιτωλοακαρνανίας «Αξέχαστες Πατρίδες», με σταθερό προσανατολισμό συνεχίζει τη διατήρηση και ανάδειξη της ιστορίας, της παράδοσης και της πολιτιστικής κληρονομιάς των Ελλήνων του Πόντου.
Παράλληλα με το αμιγώς πολιτιστικό του έργο, ο Σύλλογος διατηρεί έναν έντονο κοινωνικό και κοινοτικό χαρακτήρα, παραμένοντας ενεργό κομμάτι του Μπαμπαλιού και επιδιώκοντας, μέσα από τις δράσεις και τις πρωτοβουλίες του, να κρατά ζωντανό τον δεσμό των ανθρώπων με τον τόπο και την ιστορία τους.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο γεννήθηκε μία ακόμη πρωτοποριακή ιδέα. Μια ιδέα που αυτή τη φορά στρέφει το βλέμμα στο Παλιό Μπαμπαλιό. Στον τόπο όπου έζησαν, δημιούργησαν και ρίζωσαν οι πρόγονοί μας, ένα τόπο που εξακολουθεί να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας και της συλλογικής μνήμης του χωριού.
Στόχος της νέας πρωτοβουλίας είναι να δημιουργηθεί στον χώρο του παλιού χωριού ένα Υπαίθριο Μουσείο Μνήμης, μια διαδρομή ιστορίας και λαογραφίας μέσα από επιλεγμένους σταθμούς αναφοράς.
Σε χαρακτηριστικά σημεία του παλιού χωριού θα τοποθετηθούν ειδικά διαμορφωμένες ενημερωτικές πινακίδες, οι οποίες, μέσα από παλιές φωτογραφίες, ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία και σύντομα επεξηγηματικά κείμενα, θα παρουσιάζουν στον επισκέπτη την εικόνα και τη ζωή του χωριού όπως ήταν κάποτε.
Η πλατεία, το σχολείο, ο Ιερός Ναός Γεννήσεως της Θεοτόκου, το κοιμητήριο, το κεραμοποιείο, το σιδηρουργείο, τα καφενεία, το Μνημείο των Ηρώων και άλλα σημαντικά σημεία της καθημερινής, επαγγελματικής και κοινωνικής ζωής του παλιού χωριού θα αποκτήσουν τη δική τους θέση σε αυτή τη διαδρομή. Σε κάθε σημείο θα παρουσιάζονται, ανάλογα με το διαθέσιμο υλικό, φωτογραφίες και σύντομα ιστορικά ή λαογραφικά στοιχεία, ώστε ο επισκέπτης να μπορεί να αντιληφθεί τι υπήρχε εκεί και ποια ήταν η θέση του στη ζωή του χωριού.Ιδιαίτερα για σημεία που έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα, όπως ο Ιερός Ναός Γεννήσεως της Θεοτόκου, οι πληροφορίες θα δίνουν τη δυνατότητα στον επισκέπτη να γνωρίσει την ιστορία τους, τον χρόνο δημιουργίας τους και τη σημασία που είχαν και εξακολουθούν να έχουν για το Μπαμπαλιό και τους ανθρώπους του.
Έτσι, εκείνος που θα περπατά στα ίχνη του παλιού χωριού θα μπορεί να δει πώς ήταν κάποτε ο χώρος που βρίσκεται μπροστά του και να γνωρίσει την ιστορία του. Για όσους δεν γνωρίζουν την ιστορία του χωριού, αλλά και για όσους ίσως δεν θυμούνται πια ορισμένα πρόσωπα, σημεία και εικόνες του, η διαδρομή αυτή φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν τρόπο γνωριμίας, ανάκλησης και διατήρησης της μνήμης του παλιού χωριού.
Η πρωτοβουλία δεν βρίσκεται μόνο στο επίπεδο μιας ιδέας. Έχει ήδη πραγματοποιηθεί ο απαραίτητος σχεδιασμός και η σχετική μελέτη για την επιλογή των σημείων και την τοποθέτηση των ενημερωτικών σταθμών, ώστε το εγχείρημα να αναπτυχθεί με σεβασμό στον χώρο, στην ιστορία και στη φυσιογνωμία του Παλιού Μπαμπαλιού.
Για την υλοποίηση της πρωτοβουλίας και την τοποθέτηση των σχετικών ενημερωτικών σταθμών θα ζητηθούν οι απαραίτητες άδειες από την Κοινότητα Μπαμπαλιού και τον Δήμο Αμφιλοχίας, και την ΔΕΗ προκειμένου το εγχείρημα να προχωρήσει θεσμικά και οργανωμένα.Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα απαιτητικό εγχείρημα και σε επίπεδο οικονομικών πόρων, την ευθύνη των οποίων ο Σύλλογος αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου, ως μια ακόμη ουσιαστική επένδυση στη διαφύλαξη και την ανάδειξη της ιστορίας του τόπου μας.
Μάλιστα, ένα πρώτο, προσωρινό δείγμα αυτής της προσπάθειας βρίσκεται ήδη στον χώρο. Έχει τοποθετηθεί μία προσωρινή ενημερωτική πινακίδα, η οποία παρουσιάζει ένα σημείο του Παλιού Μπαμπαλιού όπως ήταν στο παρελθόν.
Η νέα αυτή πρωτοβουλία παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στους κατοίκους και τους φίλους του Μπαμπαλιού, στην πλατεία του χωριού, στην καθιερωμένη συνάντηση που ακολούθησε την ολοκλήρωση του φετινού Συναπαντήματος. Σε ένα ζεστό και οικείο κλίμα, εκεί όπου οι άνθρωποι του χωριού είχαν την ευκαιρία να βρεθούν και πάλι όλοι μαζί, παρουσιάστηκε η ιδέα για τη δημιουργία του Υπαίθριου Μουσείου Μνήμης του παλιού χωριού.
Η ανταπόκριση των παρευρισκομένων υπήρξε ιδιαίτερα θετική. Με το θερμό τους χειροκρότημα εξέφρασαν έμπρακτα την αποδοχή και τη συμφωνία τους με την ιδέα, δίνοντας στον Σύλλογο ακόμη μεγαλύτερη δύναμη να προχωρήσει στην προσπάθεια για την υλοποίηση αυτού του εγχειρήματος.
Με τη δημιουργία του Υπαίθριου Μουσείου Μνήμης, επιθυμία του Συλλόγου είναι να αναδείξει την ιστορία και τη λαογραφία του Παλιού Μπαμπαλιού μέσα στον ίδιο τον τόπο όπου αυτή γράφτηκε. Να δώσει τη δυνατότητα στις νεότερες γενιές και σε όσους δεν γνώρισαν το παλιό χωριό να ανακαλύψουν την ιστορία του, αλλά και σε εκείνους που το έζησαν ή το γνώρισαν μέσα από τις αφηγήσεις των δικών τους ανθρώπων, να ξαναφέρουν στη μνήμη εικόνες, τόπους και στιγμές μιας άλλης εποχής.
Μια διαδρομή που φιλοδοξεί να ενώσει το χθες με το σήμερα και να διατηρήσει ζωντανή την ιστορία του Παλιού Μπαμπαλιού για τις γενιές που θα ακολουθήσουν.
